Τα Ευαγγελικά {1901}

«Τό Θεῖον καί οἵ νόμοι , εὔ μέν ἀγόντων, εἰσίν  ὠφέλιμοι κακῶς δε ἀγόντων οὐδέν ὠφελούσιν». Σόλων Ἀρχαῖος Ἀθηναῖος νομοθέτης καί φιλόσοφος

Την 8η Νοεμβρίου 1901, στις 4 μ.μ, φοιτητές και συντεχνίες εργαζομένων πραγματοποίησαν πάνδημο  συλλαλητήριο στις στήλες του Ολυμπίου Διός. 50.000 άτομα διαδήλωσαν  την αντίθεση τους  για την μετάφραση των Ευαγγελίων στην δημοτική. Ο φανατισμός του πλήθους υπήρξε μεγάλος. Δυνάμεις της χωροφυλακής  ενισχυμένες  από στρατιωτικά  και ναυτικά τμήματα, ανέλαβαν την διατήρηση της τάξεως. Μετά την διάλυση του συλλαλητηρίου, στην οδό Κοραή, ναυτικό τμήμα άνοιξε πυρ εναντίον διαδηλωτών  με αποτέλεσμα τον πρώτο νεκρό διαδηλωτή. Οι συμπλοκές γενικεύθηκαν και για 2 ώρες το κέντρο της Αθήνας μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Τα θύματα ανήλθαν σε...
8 νεκρούς και 80 τραυματίες.

Τα Αίτια

Οι αντιδράσεις είχαν σαν αφετηρία την  δημοσίευση στην εφημερίδα Ακρόπολη περικοπών του κατά Ματθαίου Ευαγγελίου, μεταφρασμένων στην δημοτική από τον Αλ. Πάλλη. Οπαδός της μαλλιαρής ο συγγραφέας, χρησιμοποίησε ακραίες εκφράσεις, όπως «κρυφό τσιμπούσι» για τον Μυστικό Δείπνο. Ο ιδρυτής και εκδότης της εφημερίδος Βλάσσης Γαβριηλίδης έκρινε χρήσιμο και θεάρεστο να γίνει κατανοητό το Ευαγγέλιο από όλους. Λόγω όμως των μεγάλων αντιδράσεων η δημοσίευση των μεταφράσεων σταμάτησε την 20η Οκτωβρίου. Η πρώτη μετάφραση του Ευαγγελίου στην καθομιλουμένη είχε γίνει από την Βασίλισσα Όλγα ένα έτος πριν. Η ενέργεια της είχε σαν σκοπό την κατανόηση του Ευαγγελικού λόγου από όλους τους Έλληνες. Η μετάφραση έγινε από την ιδιαιτέρα της γραμματέα Ιουλία Σουμάκη, με την βοήθεια του θείου της καθηγητού πανεπιστημίου Ιωάννη Πανταζίδη. Η βασίλισσα Όλγα αιτήθηκε δύο φορές από την Ιερά Σύνοδο την άδεια εκδόσεως της μεταφράσεως, η οποία όμως δεν την παρείχε. Τελικά η Όλγα με δικά της έξοδα, μετά από «προφορική άδεια» του Μητροπολίτου Αθηνών Προκοπίου, προέβη στην έκδοση 1.000 αντιτύπων τα οποία εξαντλήθηκαν. Η Όλγα έγινε στόχος του αντιμεταφραστικού κινήματος, στην οποία καταλόγισαν λόγω της ρωσικής καταγωγής της και πρόθεση ενισχύσεως  του σλαβισμού στα βαλκάνια.

Καταδίκες και Αφορισμοί

Στις 5 Νοε 1901 η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών απέστειλε  καταδικαστικό υπόμνημα των μεταφράσεων στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία την 7η Νοεμβρίου εξέδωσε σχετική εγκύκλιο. Κάθε μετάφραση του Ευαγγελίου σε απλούστερη Ελληνική γλώσσα καταδικαζόταν ως βέβηλη. Οι φοιτητές απαιτούσαν πλέον το αφορισμό των ιερόσυλων, συμπεριλαμβανομένης και της βασιλίσσης Όλγας.

Οι συνέπειες

Τα αιματηρά επεισόδια είχαν σαν αποτέλεσμα την αντικατάσταση του μητροπολίτη Αθηνών και την παραίτηση της κυβερνήσεως Γ. Θεοτόκη. Στο Σύνταγμα της Ελλάδος, όπως αναθεωρήθηκε με το ψήφισμα της 27ης Μαΐου 2008, της Η΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, στο άρθρο 3, παράγραφος 3 αναγράφεται: «Το κείμενο της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. Η μετάφραση του σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος, και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη».

Αντγος εα Ιωάννης Κρασσάς/f.oineas @yahoo.com