"Ο Νικήτας Σταματελόπουλος (1781-1849)" του Αντγου ε.α. Ιωάννη Κρασσά

«Πραματευτής  δέν ἥμουνα, ἡ μοῖρα μου τό θέλησε νά γίνω καπετάνιος. Μά δέν θά ἥτανε  σωστό νά κάνω πραμάτεια το καπετανλίκι μου , γιά νά καζαντήσω» Νικηταράς.

Ο Νικήτας Σταματελόπουλος υπήρξε ένας εκ των γενναιοτέρων αγωνιστών και πλέον ανιδιοτελών μορφών της επαναστάσεως του 1821. Έμεινε γνωστός στην ιστορία σαν «Νικηταράς ο Τουρκοφάγος». Γεννήθηκε το 1781 στην Αναστασίτσα, η καταγωγή του όμως ήταν από τη Τουρκολέκα, κεφαλοχώρι της Μεγαλουπόλεως. Ήταν ανιψιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, τον οποίον σεβόταν και ακολούθησε σ’ όλη την διάρκεια της ζωής του. Ο Νικηταράς ανυπότακτος, θαρραλέος  και με αγάπη για την ελευθερία ακολούθησε τον περιπετειώδη βίο της κλεφτουριάς. Νυμφεύθηκε την κόρη του θρυλικού κλέφτη Ζαχαριά Μπαρπιτσιώτη, ενός εκ των προδρόμων του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821.

Η Πρώτη Νίκη

Το 1805 ακολούθησε τον Θ. Κολοκοτρώνη στα Επτάνησα. Πολέμησε με τον..

Ρωσικό στρατό στην Ιταλία κατά των Γάλλων, στην συνέχεια όμως υπηρέτησε στον Γαλλικό στρατό, οι οποίοι στο μεταξύ είχαν καταλάβει τα Επτάνησα. Έδωσε αμέσως το παρόν του με την  έκρηξη της επαναστάσεως του 1821. Στην μάχη των Δολιανών (18 Μαΐου 1821), ο Νικηταράς με 200 άνδρες έτρεψε σε φυγή 6.000 Τούρκους. Ήταν η πρώτη φορά που τον είπαν «τουρκοφάγο». Η νίκη σ’ αυτή την μάχη, η οποία εντάσσεται στις επιχειρήσεις πολιορκίας της Τριπόλεως είχε διπλή σημασία για την επικράτηση της επαναστάσεως. Οι Τούρκοι δεν επιχείρησαν άλλη έξοδο από την πολιορκούμενη πόλη και ανύψωσε το ηθικό των Ελλήνων οι οποίοι συνειδητοποίησαν, ότι μπορούσαν να αντιπαρατεθούν στρατιωτικά με τους Τούρκους. Ο Νικηταράς δεν ζήτησε κανένα λάφυρο μετά την άλωση της Τριπόλεως. Του προσφέρθηκε ένα αδαμαντοκόλλητο σπαθί, το οποίο αργότερα το δώρισε για τις ανάγκες του Αγώνα.  

Η Δόξα

Η μεγάλη στιγμή του Νικηταρά, ήταν η συμβολή του στην μάχη των Δερβενακίων (26-28 Ιουλίου 1822). Η αποστολή του μαζί με τον Παπαφλέσσα, τον Δ. Υψηλάντη και τον Παππαρσένη ήταν η φύλαξη της διαβάσεως του Αγίου Σώστη. Ο Νικηταράς πολέμησε με απαράμιλλη ανδρεία, προκαλώντας τεράστιες απώλειες στους στρατιώτες του Δράμαλη (3.000 νεκροί). Για δεύτερη φορά έλαβε το προσωνύμιο Τουρκοφάγος. Αναφέρεται ότι μετά την μάχη δεν μπορούσε να βγάλει το σπαθί από το πρησμένο χέρι του. Δικαίως ο Σαράντος Καργάκος τον παρομοιάζει σαν τον «Ομηρικό Αχιλλέα» της ελληνικής επαναστάσεως.

Το Όνειδος

Ο Νικηταράς φυλακίσθηκε από τον Κουντουριώτη στην Ύδρα (1824). Μετά την απελευθέρωση προσκολλήθηκε στο Ρωσικό κόμμα ακολουθώντας τον Κολοκοτρώνη. Το 1939, κατηγορήθηκε για συνωμοσία κατά του Όθωνος, καταδικάστηκε και εξέτισε ποινή φυλακίσεως 6 μηνών στις φυλακές της Αίγινας. Βίωσε την αχαριστία της πολιτείας η οποία αντί συντάξεως του έδωσε άδεια επαιτείας στον ναό της Αγίας Ευαγγελιστρίας. Ο Όθων το 1843  του απένειμε τον βαθμό του Υποστρατήγου και το 1947 έγινε γερουσιαστής. Στην συνέχεια σχεδόν τυφλωμένος από το ζάχαρο και το ποτό, έζησε μέχρι του θανάτου στον Πειραιά με μία πενιχρή σύνταξη.  Κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο την 25η Σεπτεμβρίου 1849, δίπλα στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη σύμφωνα με την επιθυμία του. Υπήρξε γενναίος, ηθικός και ανιδιοτελής στον υπέρτατο βαθμό. Μαζί με τον Δημήτριο Υψηλάντη και την Μαντώ Μαυρογένους ήσαν οι μόνοι των αγωνιστών του 21, που δεν εξαγόρασαν την προσφορά τους προς την πατρίδα.

Αντιστράτηγος εα Ιωάννης Κρασσάς