Η Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου {20 Δεκ 1821 - 16 Ιαν 1822}

«Ἐλεύθερος εἶναι ἐκεῖνος πού μπορεῖ νά ζεῖ χωρίς νά λέει ψέμματα». Αλμπέρτ Καμύ,
Γάλλος συγγραφέας Νόμπελ Λογοτεχνίας 1957.

Την 20η Δεκ 1821 συγκεντρώθηκαν στο χωρίο Πιάδα (πλησίον της αρχαίας Επιδαύρου), οι πληρεξούσιοι των επαναστατημένων Ελλήνων από την Πελοπόννησο, την Στερεά και τα νησιά του Αιγαίου. Σ’ αυτή την πρώτη Εθνική Συνέλευση, συντάχθηκε η «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας της Ελλάδος», ψηφίσθηκε το πρώτο σύνταγμα και καθορίσθηκε ο τρόπος λειτουργίας του νεοπαγούς κράτος. Οι εργασίες της  συνελεύσεως έληξαν την 16 Ιαν 1822.

Η Κατάρτιση του Συντάγματος και ο Σχηματισμός της Κυβερνήσεως

Η διακήρυξη της ανεξαρτησίας, διατυπωμένη με 49 λέξεις, αποδίδει με ξεκάθαρο τρόπο την απόφαση...

των Ελλήνων να ελευθερωθούν από την «φρικώδη Οθωμανική δυναστείαν». Το Α΄ Ελληνικό σύνταγμα, το οποίο ονομάσθηκε οργανικός νόμος της Επιδαύρου, συντάχθηκε πάνω στα πρότυπα των συνταγμάτων που προέκυψαν μετά τις επαναστάσεις στην Γαλλία και την Αμερική. Το σύνταγμα προέβλεπε την ανεξιθρησκία, την ισονομία και την ελευθεροτυπία. Κάθε Έλληνας ανεξαρτήτως καταγωγής και περιουσιακής καταστάσεως, δικαιούταν την ανάληψη οποιουδήποτε αξιώματος, ενώ καταργείτο η δουλεία σ’ όλη την επικράτεια. Μωαμεθανοί και Εβραίοι είχαν μόνο αστικά και όχι πολιτικά δικαιώματα. Το σύνταγμα καθιέρωσε σαν εθνικά χρώματα το λευκό και το γαλανό  και σαν εθνικό έμβλημα την Αθηνά αντί του φοίνικος της Φιλικής εταιρείας. Το σύστημα διακυβερνήσεως αμιγώς δημοκρατικό, αναγνώριζε δύο εξουσίες: την εκτελεστική, αποτελούμενη από πέντε μέλη, τα οποία διοικούσαν τον κρατικό μηχανισμό και την νομοθετική την οποία εκπροσωπούσαν 75 αντιπρόσωποι με ετήσια θητεία. Δεν υπήρχε νομοθετική εξουσία και αποφασίσθηκε η εφαρμογή των νόμων του Αυτοκράτορος Βασιλείου. Αποφασίσθηκε επίσης η σύναψη δανείου από το εξωτερικό ύψους 5 εκατομμυρίων γροσιών. Η συνέλευση εξέλεξε ως πρώτο πρόεδρο της κυβερνήσεως τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και πρόεδρο του νομοθετικού τον Δημήτριο Υψηλάντη.

Οι Ελπίδες που διαψεύσθηκαν

Το Σύνταγμα ήταν εξαίρετο στην θεωρία, αλλά τελείως ακατάλληλο και ακατάληπτο για τον λαό στον οποίον απευθυνόταν. Αμέσως μετά την ψήφιση του, πολλές διατάξεις τους ποδοπατήθηκαν και λησμονήθηκαν. Το σύνταγμα κατέστη κενό γράμμα και χρησιμοποιήθηκε μόνο σαν παραταξιακό σύνθημα. Εννέα μήνες μετά την έκρηξη της επαναστάσεως, όταν όλα ήταν ακόμα στον αέρα, αυτό που χρειαζόμασταν ήταν ένα σχέδιο δράσεως που θα συνένωνε όλες τις δυνάμεις  του έθνους για την κατάκτηση της ελευθερίας. Το Σύνταγμα των ΗΠΑ ψηφίσθηκε 21 χρόνια μετά την έκρηξη της επαναστάσεως κατά των βρετανών και 14 χρόνια μετά την αναγνώριση της ανεξαρτησίας των. Το σύνταγμα  χρησιμοποιήθηκε για την νομή της εξουσίας από επιδέξιους πολιτικούς επί ανύπαρκτων δομών διοικήσεως και ανέχθηκε την διατήρηση αυτόνομων  τοπικών οργάνων εξουσίας και προνομίων που είχαν παραχωρηθεί από τους Τούρκους. Η επιθυμία των πάντων για μια αδύναμη κεντρική εξουσία, αντανακλάται πλήρως στο πρώτο σύνταγμα. Η μοιραία κατάληξη όλων αυτών υπήρξαν οι εμφύλιες διαμάχες και η αναζήτηση στιβαρής διοικήσεως σε μοναρχικές μορφές εξουσίας. Πάνω από όλα όμως διαμόρφωσε σαν επικρατούσα αντίληψη ότι, το σύνταγμα το σεβόμεθα όσο αυτό μας εξυπηρετεί.

Αντγος εα Ιωάννης Κρασσάς