Ο Λόρδος Βύρων (Μπάυρον)

«Λευτεριά γιά λίγο πάψε νὰ χτυπᾶς μέ τό σπαθί. Τώρα σίμωσε καὶ κλάψε εἰς τοῦ Μπάυρον τό κορμί». Η 1η στροφή τοῦ ποιήματος «Ὡδή στον θάνατο τοῦ Λόρδου Βύρωνα», τοῦ Διονυσίου Σολωμοῦ.

Την 23:20 της 19ης Απριλίου 1824, την δευτέρα ημέρα του Πάσχα στο Μεσολόγγι, ο φιλέλληνας Βρετανός ποιητής, Λόρδος Γεώργιος, Γκόρντον, Νόελ Μπάυρον, γνωστός ως Λόρδος Βύρων, άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 36 χρονών, μετά από δεκαήμερο ασθένεια. Τα τελευταία του λόγια πριν πεθάνει ήσαν για την Ελλάδα: «Τῆς ἔχω δώσει τόν καιρό μου, τήν περιουσίαν μου, τήν ὑγείαν μου…Σήμερα τῆς δίνω τήν ζωή μου. Τί μποροῦσα να κάνω περισσότερο;». Γεννήθηκε την 22α Ιαν. 1788 στο Λονδίνο, με αναπηρία στο δεξί του πόδι. Υπήρξε υιός  του πλοιάρχου του βρετανικού βασιλικού ναυτικού Τζόν Μπάϊρον και της Κάθριν Γκόρντον. Το 1798 ο δεκαετής Μπάυρον, μετά τον θάνατο του αδελφού του παππού του από την πλευρά του πατέρα του, κληρονόμησε τον τίτλο 6ου Βαρόνου του Μπάυρον μαζί με  την περιουσία του. Φοίτησε στο Κολλέγιο Χάρροου(Harrow) στο Λονδίνο, όπου έμαθε την ελληνική και την λατινική γλώσσα και σαγηνεύτηκε από τους Έλληνες κλασικούς. Τον Ιουλ. του 1809 επισκέφθηκε για πρώτη φόρα την τουρκοκρατούμενη Ελλάδα και φιλοξενήθηκε από τον Αλή Πασά των Ιωαννίνων.  Στην Αθήνα έμεινε στο σπίτι του Βρετανού προξένου Προκοπίου Μακρή και έγραψε για την καλλονή κόρη του Θηρεσία το ποίημα «Κόρη των Αθηνών». Τον Ιαν. του 1815 νυμφεύθηκε  την ευγενή Άννα Μίλμπανκ με την οποία απόκτησε μια θυγατέρα, αλλά ο γάμος του διήρκησε μόνο ένα χρόνο.

Ο Φιλέλληνας Ευγενής

Ο Λόρδος Βύρων παρέμεινε πιστός μέχρι θανάτου στο ανιδιοτελές καθήκον που ανέλαβε αυτοβούλως για την Ελλάδα. Δια τον ελληνική επανάσταση η απώλεια του υπήρξε τεράστια. Έλλειψε η προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας, η οποία προσήλκυε φιλέλληνες από όλο τον κόσμο και παρέμβαινε στις αυλές των ευρωπαϊκών βασιλέων και ιδιαίτερα της Μεγάλης Βρετανίας. Για τους Ευρωπαίους υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές της εποχής του. Την 5η Ιαν. 1824 αποβιβάσθηκε στο Μεσολόγγι και άρχισε την συνεργασία του με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Η έλευσίς του στην Ελλάδα, σήμαινε την οικουμενική αναγνώριση του αγώνος μας. Το Φιλελληνικό Κομιτάτο του Λονδίνου τον εξέλεξε ως εκπρόσωπο του στην Ελλάδα. Με δικά του έξοδα συγκρότησε σώμα από 500 Σουλιώτες και παρείχε δάνειο 4.000 λιρών στην ελληνική κυβέρνηση.

Υπέρ της Ενότητος

Ο Λόρδος Βύρων κατέβαλλε τεράστιες προσπάθειες προκειμένου να συμφιλιώσει τους αλληλοσπαραζόμενους  Μωραΐτες, Υδραίους, Ρουμελιώτες και Φαναριώτες.  Ο ιστορικός Διονύσιος Κόκκινος γράφει ότι εάν ζούσε θα απέτρεπε τα δεινά του εμφυλίου πολέμου και θα εμπόδιζε την διασπάθιση του πρώτου ελληνικού δανείου, στην λήψη του οποίου η συμβολή του υπήρξε αποφασιστική. Από αυτή την άποψη η προκληθείσα για την Ελλάδα ζημία από τον θάνατο του Λόρδου Βύρωνος υπήρξε ανυπολόγιστος.

Ο Μεγαλύτερος των Ρομαντικών Ποιητών[1] της Εποχής του

Η σωρός του ταριχεύθηκε και τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα.  Η νεκρώσιμος ακολουθία υπήρξε απλή και κατανυκτική. Η οδύνη της απώλειας, κατέδειξε το μέγεθος της αγάπης των Ελλήνων προς το πρόσωπο του. Ενός αμοιβαίου αισθήματος που ξεπήδησε από την μελέτη των αρχαίων Ελλήνων, αλλά σφραγίσθηκε κατά την πρώτη του επίσκεψη του Λόρδου Βύρωνος στην Ελλάδα. Η ιδιαιτερότητα στα αισθήματα του, αποτελεί το γεγονός ότι μας αγάπησε όπως ήμασταν, με τις αρετές μας και τα ελαττώματα μας. Επιπλέον δεν απηύδησε από τη ευτέλεια, την αμετροέπεια, την κουτοπονηριά και την φιλαργυρία αρκετών που τον πλησίασαν. Πάντοτε είχε κατά νου την συνολική εικόνα ενός λαού με μακραίωνα ιστορία και ανεκτίμητη προσφορά στον παγκόσμιο πολιτισμό. Θα ήταν ευχής έργον εάν μπορούσαμε να ξεπεράσουμε την μίζερη καθημερινότητα μας και να αναβαπτισθούμε στις διαχρονικές πατρογονικές μας αρετές. Ο Μπάυρον ενταφιάσθηκε στον τάφο των προγόνων του στο Χάνκελ. Η επιγραφή στην μαρμάρινη πλάκα που τον κάλυψε κλείνει με την φράση: «Ἀνέλαβε τὴν ἔνδοξον ἐπιχείρησιν ν’ ἀποδώση, εἰς τὴν χώραν αὐτήν τὴν ἀρχαίαν της ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀρχαίαν της δόξαν».

Αντγος ε.α. Ιωάννης Κρασσάς

Βιβλιογραφία

α. Διονυσίου Α. Κόκκινου, Η Ελληνική Επανάστασις, Αθήνα 1974, Εκδοτικός Οίκος ΜΕΛΙΣΣΑ.

β. Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου, Αθήνα 1948.

---

[1] Από τα έργα του τα πιο γνωστά είναι: «Το προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ (Childe Harold’s Pilgrimage)», «Δόν Ζουάν [Don Juan(1819-1824)]», ημιτελές λόγω του θανάτου του, «Μάνφρεντ [Manfred(1817)]», «Ο Γκιαούρης(The Giaour)», «Ο Κουρσάρος (The Corsair)».